produkty

Intelektualna.pl

Powrót

Artykuł
29 08.2017
Artykuł
29.08.17

Czy COTY może zakazać dystrybutorom sprzedaży kosmetyków za pośrednictwem amazon.de?

przez Łukasz Dutkowski

Nie jest tajemnicą, że wszelkie funkcjonujące w obrocie handlowym produkty luksusowe zachowują swój charakter tak długo, jak długo są w ten sposób postrzegane przez konsumentów. Co za tym idzie, producenci zmuszeni są podejmować liczne działania nakierowane na wykreowanie oraz utrzymanie kojarzonego z prestiżem wizerunku swoich towarów.

Do wspomnianych działań producentów należy zaliczyć w szczególności kontrolowanie dalszej odsprzedaży wprowadzanych do obrotu towarów. Służy temu system tzw. dystrybucji selektywnej. W jego obrębie dystrybutorzy zobowiązują się stosować do wymogów w zakresie techniki sprzedaży określonych przez producenta, a także nie sprzedawać uzyskanych od niego towarów dalszym, nieautoryzowanym dystrybutorom.

Dopuszczalność stosowania wspomnianego systemu dystrybucji selektywnej jest przedmiotem opinii Rzecznika Generalnego Nilsa Wahla. Opinia została wydana w stanie faktycznym, w którym niemiecka spółka produkująca kosmetyki oraz wprowadzająca je do obrotu w systemie dystrybucji selektywnej - COTY Germany GmbH (dalej jako „COTY”), zdecydowała się na zaostrzenie wymogów, które stawiała dotychczas swoim dystrybutorom. W zawartych z nimi umowach zamieściła klauzulę zakazującą odsprzedaży swoich produktów za pośrednictwem nieautoryzowanych podmiotów trzecich prowadzących sprzedaż przez Internet. Jeden z autoryzowanych dystrybutorów COTY – spółka Parfümerie Akzente GmbH (dalej jako „Parfümerie Akzente”) organizująca sprzedaż kosmetyków COTY za pośrednictwem strony amazon.de, odmówiła zaakceptowania nowych postanowień umownych. W związku z tym, COTY wystąpiła do sądu krajowego we Frankfurcie nad Menem o zakazanie pozwanej spółce sprzedaży kosmetyków COTY za pośrednictwem wskazanej witryny.

Sąd krajowy oddalił powództwo, wskazując że postanowienia umowne proponowane przez COTY stanowią naruszenie art. 101 ust. 1 TFUE, zawierającego katalog porozumień, decyzji oraz praktyk, które są niedozwolone na terenie UE, ze względu na ich szkodliwy wpływ na funkcjonowanie konkurencji w obrębie rynku wewnętrznego. Sąd uznał również, że w przedmiotowej sprawie nie jest możliwe zastosowanie ust. 3 wspomnianego przepisu, pozwalającego wyłączyć pewne stany faktyczne spod zakresu zastosowania ust. 1. Argumentacja sądu opierała się na wyroku TSUE w sprawie Pierre Fabre[1], w szczególności na twierdzeniu Trybunału, zgodnie z którym ochrona prestiżowego wizerunku towarów nie jest celem, który uzasadnia ograniczenie konkurencji, poprzez stosowanie systemu dystrybucji selektywnej.

W tym stanie rzeczy, COTY wniosła odwołanie od powyższego wyroku do wyższego sądu krajowego, który postanowił zawiesić postępowanie w sprawie i zwrócił się do TSUE z czterema pytaniami prejudycjalnymi[2]. Istotą pierwszych dwóch pytań jest ustalenie, czy systemy dystrybucji selektywnej dotyczące towarów luksusowych i prestiżowych, które służą utrzymaniu ich wizerunku, objęte są zakazem z art. 101 ust. 1 TFUE, a w dalszej perspektywie, czy przepis ten stoi na przeszkodzie wprowadzeniu zakazu organizowania sprzedaży za pośrednictwem witryn internetowych podmiotów trzecich. Kolejne dwa pytania zmierzają do wyjaśnienia, czy działanie spółki powodowej stanowi ograniczenie grupy konsumentów końcowych lub biernej sprzedaży towarów, które skutkuje brakiem możliwości zastosowania wyłączenia z art. 101 ust. 3 TFUE, na podstawie art. 4 lit. c) rozporządzenia 330/2010[3], które określa zasady stosowania tego przepisu.

Na bazie zaprezentowanego powyżej stanu faktycznego, w dniu 26 lipca br., wydał opinię Rzecznik Generalny Nils Wahl. Odpowiadając na pierwsze z pytań prejudycjalnych wskazał w pierwszej kolejności na błędną interpretację orzeczenia w sprawie Pierre Fabre, dokonaną przez sąd krajowy. Jak wynika z opinii, orzeczenie nie dotyczyło systemu dystrybucji selektywnej w ogólności, lecz konkretnego postanowienia umowy, którą spółka Pierre Fabre Dermo Cosmetique GmbH zawarła z dystrybutorem. Wskazane postanowienie, inaczej niż w rozpatrywanej sprawie, całkowicie wykluczało możliwość sprzedaży produktów za pośrednictwem witryn internetowych. Nie jest zatem właściwy wniosek, że w każdym przypadku potrzeba ochrony prestiżowego wizerunku towarów nie uzasadnia stosowania systemu dystrybucji selektywnej. W drugiej kolejności rzecznik podał, iż zgodnie z wyrokiem w sprawie Metro[4], systemy dystrybucji selektywnej są całkowicie zgodne z prawem, pod warunkiem że ich stosowanie jest uzasadnione charakterem towarów, ich wysoką jakością czy poziomem technicznym, a ponadto dystrybutorzy wybierani są przy pomocy obiektywnych, jednolitych kryteriów o charakterze jakościowym, które nie wykraczają poza konieczne wymogi determinowane przez charakter towarów.

Co się tyczy drugiego z pytań prejudycjalnych, odnoszącego się bezpośrednio do zakazu sprzedaży towarów za pośrednictwem witryn internetowych podmiotów trzecich, zdaniem Nilsa Wahla, może on być całkowicie uzasadniony potrzebą kontroli jakości, zarówno samej sprzedaży towarów, jak i towarzyszącemu jej świadczeniu usług, np. w postaci fachowego doradztwa. Co więcej, w odniesieniu do dóbr luksusowych, takich jak wprowadzane na rynek przez COTY, dużą rolę odgrywa także sposób ich prezentacji. Z powyższych względów, Rzecznik Generalny uznał, że nie jest uzasadnione pozbawianie producenta wpływu na sposób dystrybucji towarów przez podmioty, z którymi łączą go umowy w tym przedmiocie.

Podejmując się odpowiedzi na pozostałe pytania prejudycjalne, dotyczące ewentualnego zakwalifikowania spornego postanowienia umowy jako zamierzonego ograniczenia grupy klientów lub sprzedaży biernej na rzecz konsumentów końcowych, Rzecznik Generalny zauważył w pierwszej kolejności, że nie wyklucza ono wszelkich form sprzedaży przez Internet, lecz jej określonego sposobu. Dystrybutor ma możliwość sprzedawać towary COTY w Internecie, zarówno za pośrednictwem własnej strony internetowej, jak i przy współpracy z podmiotami trzecimi, pod warunkiem że nie będzie to współpraca widoczna na zewnątrz. Z uwagi na powyższe, nie można twierdzić, że COTY blokuje możliwość zakupu swoich towarów przez Internet. Nie wydaje się również, aby użytkownicy amazon.de byli wyizolowaną grupą konsumentów. Co za tym idzie, w omawianym stanie faktycznym nie może być mowy o „zamknięciu rynku” w postaci ograniczenia grupy klientów lub sprzedaży biernej na rzecz konsumentów końcowych.

Omówiona powyżej opinia jest korzystna dla COTY. Zgodnie z jej ustaleniami, producent towarów luksusowych stosujący system dystrybucji selektywnej ma szerokie możliwości w zakresie kontroli sprzedaży swoich towarów przez dystrybutorów. Zważając na specyfikę rynku produktów luksusowych, takie rozwiązanie wydaje się być uzasadnione. Wynika to z faktu, że istotnym czynnikiem wpływającym na wizerunek tych produktów w oczach konsumentów są nie tylko ich cechy jakościowe, lecz także odpowiednia technika ich sprzedaży. Nie byłoby właściwe dopuszczenie do sytuacji, w której wysiłek producenta włożony w wykreowanie marki byłby niweczony przez niewłaściwy sposób postępowania dystrybutora. Z drugiej strony, co się tyczy wpływu systemu dystrybucji selektywnej na konkurencję, w większości przypadków nie prowadzi on do jej ograniczenia czy zniekształcenia. Wynika to między innymi z faktu, że sam rynek wyznacza granice swobody producenta w kształtowaniu wymagań co do dystrybucji jego produktów. Racjonalnie działający producent nie wprowadzi względem dystrybutorów zbyt wygórowanych wymagań, ponieważ w ten sposób mógłby narazić się na utratę rynku oraz klientów.

Pomimo korzystnej z punktu widzenia COTY opinii Rzecznika Generalnego, trzeba mieć na uwadze, że ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie należy do TSUE, który nie musi podzielić zawartej w niej interpretacji.

 

 

[1] Wyrok TSUE z 13.10.2011 r., C-439/09, Pierre Fabre.

[2] Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Oberlandesgericht Frankfurt am Main (Niemcy) w dniu 25 kwietnia 2016 r. – Coty Germany GmbH / Parfümerie Akzente GmbH (Sprawa C-230/16).

[3] Rozporządzenie Komisji (UE) nr 330/2010 z dnia 20 kwietnia 2010 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych (Dz. Urz. UE L 102/1).

[4] Wyrok TSUE z 25.10.1977 r., C-26/76, Metro.

Branża:

Konkurencja

Powrót

Komentarze (0)




Dozwolone znaczniki: <b><i><br>

Nasza opinia

27.04.2014

Moralność w prawie patentowym

przez Anna Milkiewicz

Zdawać by się mogło, że możliwość uzyskania patentu jasno wynika z przepisów - wynalazek musi być nowy, nieoczywisty oraz użyteczny. Czy jednak pomimo jasnego brzmienia przepisów i zawartego w nich ka Czytaj Więcej