produkty

Intelektualna.pl

Powrót

Artykuł
19 07.2017
Artykuł
19.07.17

Interesującego orzeczenia należy spodziewać się w bliskiej przyszłości ze strony Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

przez Małgorzata Kurowska

TSUE wypowie się na temat… damskich butów. Opinia rzecznika generalnego, prof. Maciej Szpunara, została opublikowana 22 czerwca 2017 roku (sygn. Sprawy: C-163/16) i dotyczy zdolności rejestracyjnej znaku składającego się jedynie z koloru, w świetle dyrektywy 2008/95/WE („Dyrektywa”) i zawartego w niej zakazu rejestracji, w określonych przypadkach, znaków składających się z samego tylko kształtu towaru. Dyrektywa (jak również właściwe przepisy polskiego Prawa własności przemysłowej, stanowiące jej implementację), zakazuje bowiem rejestracji znaku towarowego składającego się wyłącznie z kształtu, jeśli kształt ten uwarunkowany jest jedynie naturą (właściwościami) towaru, służy jedynie osiągnięciu określonego efektu technicznego lub też znacznie zwiększa wartość towaru.

Postępowanie toczy się z wniosku sądu rejonowego w Hadze i dotyczy sporu pomiędzy Van Haren – przedsiębiorcą prowadzącym sprzedaż detaliczną obuwia oraz Christianem Louboutin – słynnym stylistą. Znakiem rozpoznawczym tego ostatniego są charakterystyczne czerwone podeszwy damskich szpilek. Prowadzenie przez Van Harena sprzedaży butów na wysokich obcasach, o podeszwach pokrytych czerwonym kolorem, zostało przez Louboutina uznane za naruszenie znaku towarowego. Znak ten został zarejestrowany przez projektanta jako znak w postaci koloru czerwonego naniesionego na podeszwę buta (…). W toku postępowania przed holenderskim sądem, pozwany detalista bronił się powołując się na nieważność zarejestrowanego znaku. Według Van Harrena znak zarejestrowany przez Louboutina w istocie jest dwuwymiarowym kształtem zwiększającym znacznie wartość towaru, na który zostaje nałożony co wyłącza jego zdolność rejestracyjną w myśl art. 3 ust. 1 lit. e) pkt (iii) Dyrektywy.

Rzecznik w swojej opinii przypomina przede wszystkim stan aktualnego orzecznictwa odnoszącego się do możliwości zarejestrowania koloru jako znaku towarowego, akcentując zwłaszcza konieczność rozróżnienia dwóch przypadków – rejestracji koloru „samego w sobie” oraz koloru jako immanentnej cechy kształtu towaru (a więc koloru nałożonego na towar, posiadającego określony kontur).

W odniesieniu do pierwszego wspomnianego przypadku, zasadniczym argumentem przemawiającym przeciwko umożliwieniu rejestracji takiego rodzaju znaków jest istotne zagrożenie dla rynku towarów konkurencyjnych i zwiększenie ryzyka monopolizacji oznaczenia. Na te niebezpieczeństwa wskazywał już Trybunał w wyroku z 2003 roku wydanym w sprawie Libertel (C-104/01), podkreślając znaczenie interesu ogólnego w toku badania wniosku o rejestrację koloru jako takiego. Pomimo tych wątpliwości, zarówno w ramach unijnego systemu ochrony praw własności przemysłowej, jak i w poszczególnych państwach członkowskich, zdarzyły się przypadki skutecznej rejestracji odcienia kolorystycznego. Dla przykładu wymienić można charakterystyczny fiolet zarejestrowany przez Kraft FoodsSchweiz Holding GmBH[1] (barwa opakowań słodyczy czekoladowych pod marką Milka) czy pastelową żółć karteczek Post-it, do których prawa przysługują 3M Company[2]. Zgodnie z ogólnie dostępnymi danymi Urzędu UE ds. Własności Intelektualnej zarejestrowane są obecnie 283 znaki składające się jedynie ze wskazanej przez wnioskodawcy barwy (lub kombinacji kilku barw)[3]. Należy przy tym podkreślić, co przypomniał w opinii także Rzecznik, że nie sposób przyjąć dopuszczalności pierwotnej zdolności odróżniającej koloru – w każdym wypadku, jak się wydaje, możliwość zarejestrowania koloru zależeć będzie od nabytej (wtórnej) zdolności odróżniającej określonej barwy, wynikającej z reguły z renomy marki i przyzwyczajeń konsumentów.

W przypadku drugiego rodzaju oznaczeń, a zatem kolorów stanowiących element kształtu rozważenia wymaga natomiast, jak wskazał Rzecznik, czy oznaczenie czerpie swój charakter odróżniający z samego wymagającego ochrony koloru czy też z określonego umiejscowienia tego koloru w związku z innymi elementami kształtu towaru. Od odpowiedzi na to pytanie zależeć będzie bowiem, czy znak w postaci określonej barwy nałożonej na podeszwę buta, objęty jest zakazem rejestracji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. e) Dyrektywy.

Rzecznik w swojej analizie przyjął, że w tak szczególnej sytuacji konieczne jest badanie w sposób łączny dwóch ściśle ze sobą powiązanych aspektów oznaczenia – tzn. kształtu i koloru towaru, którego oznaczenie dotyczy (zob. akapit 57 opinii) i to z uwzględnieniem całościowego wrażenia, jakie wywołuje oznaczenie. Wreszcie – nie bez znaczenia w ocenie Rzecznika jest okoliczność zastąpienia postanowień Dyrektywy nową regulacją dyrektywy 2015/2436[4] (której termin implementacji upływa 14 stycznia 2019 roku). Ta ostatnia dyrektywa przewiduje wyłączenie zdolności rejestracyjnej w przypadku gdy znak składa się tylko z kształtu lub innej właściwości wynikającej z właściwości towaru, służącej jedynie efektowi technicznemu lub zwiększającej jego wartość.

Efektem powyższych rozważań jest uznanie przez Rzecznika, że rejestracja koloru nie jako barwy samej w sobie, ale nałożonej na kontur towaru, może być uznana za niedopuszczalną w razie uznania przez sąd krajowy, że została spełniona któraś z przesłanek, o których mowa w dyrektywie.

Jeśli Trybunał podzieli stanowisko Rzecznika, to od sądu krajowego w Hadze będzie zależało, czy charakterystyczne podeszwy ekskluzywnych szpilek pozostaną pod ochroną prawną, czy też przed mniej znanymi konkurentami Louboutina otworzą się nowe możliwości dotyczące produkcji i wzornictwa obuwia. To czy czerwona podeszwa pantofli Van Haarena da mniej uprzywilejowanym nabywczyniom poczucie luksusu takie jak w przypadku jego słynnego konkurenta, pozostaje jednak kwestią otwartą…

[1] Nr prawa ochronnego OHIM: 000031336.

[2] Nr prawa ochronnego OHIM: 002550457.

[3]https://euipo.europa.eu/eSearch/#advanced/trademarks/1/50/n1=MarkFeature&v1=Colour&o1=AND&n2=MarkCurrentStatusCode&v2=%22Registered%22&o2=AND&sf=ApplicationNumber&so=asc – dostęp 8 lipca 2017 roku; nie uwzględniono wniosków wycofanych ani takich, w przypadku których nastąpiła odmowa rejestracji.

[4] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 roku mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja przekształcona).

 

Branża:

Konkurencja

Powrót

Komentarze (0)




Dozwolone znaczniki: <b><i><br>

Nasza opinia

27.04.2014

Moralność w prawie patentowym

przez Anna Milkiewicz

Zdawać by się mogło, że możliwość uzyskania patentu jasno wynika z przepisów - wynalazek musi być nowy, nieoczywisty oraz użyteczny. Czy jednak pomimo jasnego brzmienia przepisów i zawartego w nich ka Czytaj Więcej