produkty

Intelektualna.pl

Powrót

Artykuł
26 07.2017
Artykuł
26.07.17

Ograniczenie geo-blockingu w Unii Europejskiej – czyli wakacje z Netflix

przez Łukasz Dutkowski

W obrębie Unii Europejskiej wciąż dają się zaobserwować odstępstwa od swobód przepływu osób, usług, pracy i kapitału. Z całą pewnością należy do nich tzw. geo-blocking, który zostanie częściowo zniesiony z dniem 20 marca 2018 roku, na mocy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1128 z dnia 14 czerwca 2017 roku w sprawie transgranicznego przenoszenia na rynku wewnętrznym usług online w zakresie treści.

Warto wyjaśnić na wstępie, że geo-blocking polega na ograniczaniu dostępności materiałów umieszczonych w Internecie do terytorium określonego państwa. W przeważającej większości dotyczy on dostępu do treści, które chronione są prawem autorskim lub prawami pokrewnymi. Chodzi w szczególności o muzykę, gry, filmy czy programy telewizyjne. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż licencji umożliwiających ich odpłatne udostępnianie udziela się dostawcom usług internetowych zazwyczaj jedynie w odniesieniu do obszaru państwa, w którym znajduje się ich siedziba. Co za tym idzie, w znakomitej większości przypadków, dostawcy pozbawieni są możliwości udostępniania licencjonowanych treści osobom, które znajdują się, choćby przejściowo, poza granicami państwa ich siedziby. Ponadto, często sami dostawcy podejmują decyzję o obsługiwaniu rynków jedynie wybranych państw członkowskich UE, nawet jeżeli takie ograniczenia nie są na nich nałożone przez licencjodawców.

Skutki geo-blockingu są szczególnie uciążliwe dla konsumentów, którzy jedynie czasowo przebywają w innym państwie, niż państwo siedziby dostawcy usług internetowych. Pomimo uiszczania opłaty za wskazane usługi, nie mogą korzystać z nich podczas zagranicznych wyjazdów wakacyjnych czy służbowych delegacji. Takie ograniczenia godzą bezpośrednio w ich interesy, a ponadto stanowią przeszkodę dla urzeczywistnienia swobody przepływu usług oraz pośrednio przepływu osób.

Ustawodawca europejski stanął przed koniecznością wyważenia przeciwstawnych względem siebie interesów. Z jednej strony konieczne jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony praw własności intelektualnej, z drugiej strony trzeba wziąć pod uwagęinteresy konsumentów oraz konieczność możliwie najpełniejszego urzeczywistnienia swobód przepływu określonych w Traktatach. Powyższe względy przyczyniły się do częściowego zniesienia geo-blockingu. Zgodnie z rozporządzeniem[1], nie może on być stosowany w odniesieniu do osób, które jedynie czasowo przebywają w innym państwie członkowskim, niż państwo miejsca ich zamieszkania. Rozporządzenie nie definiuje w sposób szczegółowy, co należy rozumieć pod pojęciem „miejsce zamieszkania”. Wskazuje jedynie na jego stałość i rzeczywistość. Dostawcy usług internetowych, przy zawieraniu i przedłużaniu umowy, przysługuje uprawnienie do jego weryfikacji. Zgodnie z rozporządzeniem, miejsce zamieszkania abonenta zostać wykazane, między innymi, na podstawie dowodu osobistego, rachunku bankowego czy też miejsca opłacania podatków lokalnych. Co do pobytu w innym państwie, który zgodnie z rozporządzeniem może zostać uznany za czasowy, wskazuje się, że chodzi tu przede wszystkim o pobyt przejściowy, związany z wypoczynkiem, turystyką, podróżami służbowymi lub mobilnością edukacyjną.

Na podstawie rozporządzenia, dostawca usług online w zakresie treści zobowiązany będzie zapewnić abonentowi, który przejściowo przebywa w innym państwie członkowskim niż państwo jego zamieszkania, dostęp do usług online w taki sam sposób i w takim samym zakresie, jak w państwie członkowskim zamieszkania abonenta. Warto podkreślić, że spełnienie przed dostawcę powyższego obowiązku, nie może wiązać się dla konsumenta z jakimikolwiek dodatkowymi opłatami. Co więcej, wszelkie sprzeczne z tym obowiązkiem postanowienia umów, zawartych zarówno pomiędzy dysponentami praw autorskich lub praw pokrewnych i dostawcami usług, jak również pomiędzy dostawcami usług oraz abonentami, nie będą wywoływały skutków prawnych.

Co istotne, zniesienie geo-blockingu jest obligatoryjne jedynie w przypadku podmiotów, które na podstawie umowy odpłatnie udostępniają treści zamieszczone w Internecie. Niemniej jednak, podmioty prowadzące nieodpłatnie tego typu działalność, mogą dobrowolnie zdecydować się na zniesienie barier terytorialnych w odniesieniu do udostępnianych treści. W takiej sytuacji, z uwagi na konieczność zapewnienia dysponentom praw autorskich ich skutecznej ochrony, będą zobligowane do weryfikacji miejsca zamieszkania abonentów na tych samych zasadach, co podmioty świadczące usługi za opłatą.

Trzeba podkreślić, że omawiane rozporządzenie nie znajdzie zastosowania do usług online w zakresie treści, które nie są świadczone na podstawie umowy. Co za tym idzie, jego przepisy nie odnoszą się, między innymi, do usług świadczonych przez telewizję publiczną, gdyż obowiązek opłacania za nie abonamentu nie wynika z umowy, lecz z przepisów publicznoprawnych.

Rozporządzenie stosuje się od 20 marca 2018 roku w odniesieniu do wszystkich odpłatnych umów o świadczenie usług online w zakresie treści, w tym zawartych przed datą rozpoczęcia stosowania rozporządzenia.

W mojej ocenie, rozwiązania wynikające z omawianego rozporządzenia należy ocenić pozytywnie. Stanowią one dobrze pojęty kompromis pomiędzy ochroną interesów podmiotów praw autorskich, dostawców treści udostępnianych online oraz konsumentów. Należy jednak zwrócić uwagę na krytyczne opinie dotyczące rozporządzenia. Podaje się w szczególności, że w istocie nie rozwiązuje ono problemu geo-blockingu, ponieważ dopiero jego całościowe zniesienie, może w pełni urzeczywistnić swobody przepływu w tym zakresie. Takie opinie wydają się być zbyt daleko idące. Wynika to przede wszystkim z faktu, że respektowania wymaga nie tylko interes konsumentów, lecz również autonomia woli podmiotów praw autorskich. Co za tym idzie, dysponenci autorskich praw majątkowych nie powinni być pozbawieni możliwości udzielania licencji wyłącznych lub ograniczonych terytorialnie.

 

 

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1128 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie transgranicznego przenoszenia na rynku wewnętrznym usług online w zakresie treści (Dz. Urz. UE L 168 z 30.06.17 r., s. 1-11)

Branża:

Media&Marketing

Powrót

Komentarze (0)




Dozwolone znaczniki: <b><i><br>