produkty

Intelektualna.pl

Powrót

Artykuł
20 12.2016
Artykuł
20.12.16

TSUE: kształt kostki Rubika nie może być znakiem towarowym

przez Julia Lewandowska

Kostka Rubika, znana logiczna układanka wynaleziona w 1974 roku przez Ernő Rubika do niedawna mogła być produkowana tylko za zgodą właściciela praw do znaku towarowego. Tę sytuację zmienił jednak wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 listopada 2016 r. w sprawie Simba Toys GmbH & Co. KG przeciwko Urzędowi Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO).

Unijny znak towarowy jest oznaczeniem stosowanym w handlu do odróżniania pochodzenia towarów i usług. Może składać się z jakichkolwiek oznaczeń (w tym wyrazów, rysunków, liter, kształtów lub dźwięków), jeżeli oznaczenia te umożliwiają odróżnianie towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od towarów lub usług innych przedsiębiorstw oraz pozwalają na przedstawienie ich w rejestrze unijnych znaków towarowych w taki sposób, który pozwoli właściwym organom i odbiorcom na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu ochrony udzielonej właścicielowi rejestrowanego znaku. Na gruncie regulacji art. 7 ust. 1 lit. e) Rozporządzenia Rady (WE) nr 40/94[1], (która swoje odzwierciedlenie znajduje w aktualnie obowiązujących przepisach Rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r.)[2], nie rejestruje się oznaczeń składających się wyłącznie z kształtu wynikającego z charakteru samych towarów, kształtu towaru niezbędnego do uzyskania efektu technicznego lub kształtu zwiększającego znacznie wartość towaru.

 

Znak towarowy kostki Rubika w postaci kształtu trójwymiarowej układanki został zarejestrowany
6 kwietnia 1999 r. przez spółkę Seven Towns Ltd. Dnia 15 listopada 2006 r. niemiecka spółka Simba Toys GmbH & Co. KG złożyła wniosek o unieważnienie rejestracji znaku, podnosząc, że znak zawiera rozwiązania techniczne polegające na zdolności rotacji, które mogą być chronione jako patent a nie w ramach znaku towarowego, wniosek ten został jednak oddalony, podobnie stało się również z odwołaniem od tej decyzji.

Niecałe trzy lata później, w dniu 6 listopada 2009 r., Simba Toys wniosła do Sądu Unii Europejskiej skargę o stwierdzenie nieważności spornej decyzji, mającej za przedmiot oddalenie odwołania.

W wyroku Sądu z dnia 25 listopada 2014 r. skarga złożona przez Simba Toys została oddalona w całości jako bezzasadna. Sąd uznał, iż podstawy unieważnienia trójwymiarowego znaku towarowego muszą być oparte wyłącznie na badaniu przedstawienia tego znaku w takiej formie, w jakiej został on zgłoszony, a nie na podnoszonych lub zakładanych niewidocznych cechach. Sąd uznał, że samo w sobie ukazanie graficzne kształtu kostki nie wskazuje na żadną szczególną funkcję, a w przedmiotowej sprawie nie powinno się brać pod uwagę powszechnie wszystkim znanej cechy, którą jest zdolność rotacji[3].

Innymi słowy – fakt, że przeciętny człowiek mający do czynienia z kostką Rubika wie, iż jej fragmentami można swobodnie obracać, w ocenie Sądu nie ma wpływu na to, że jej funkcje i możliwości techniczne nie wynikają z jej kształtu i sześciennej struktury. Uznania Sądu nie zdobyły także twierdzenia skarżącej, która podnosiła, iż czarne linie  na ściankach sześcianu świadczą o tym, że kostka ową zdolność rotacji i przemieszczania się poszczególnych jej fragmentów posiada.

 

Wyrok Sądu nie spotkał się z uznaniem skarżącej, w związku z czym sprawa z wniosku Simba Toys trafiła przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. uchylił decyzję Urzędu Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), która utrzymywała w mocy rejestrację kształtu kostki Rubika jako unijnego znaku towarowego.

Trybunał wskazał, że przy badaniu funkcjonalnych właściwości oznaczenia, powinno uwzględnić się, poza przedstawieniem graficznym oraz opisami, przedłożonymi w chwili dokonania zgłoszenia znaku, elementy użyteczne dla identyfikacji zasadniczych właściwości wspomnianego oznaczenia[4]. W tym przypadku – właściwości polegających na możliwości obracania częściami kostki.  Trybunał podniósł, że Sąd UE powinien mieć na uwadze funkcję techniczną rozpatrywanego konkretnego towaru, czyli układanki trójwymiarowej, i uwzględnić ją przy ocenie funkcjonalności właściwości oznaczenia. Analiza kształtu układanki, w ocenie Trybunału, nie może zostać dokonana bez uwzględnienia dodatkowych elementów odnoszących się do funkcji towaru – zdolności rotacji.

Trybunał wyraźnie zaznaczył, że intencją art. 7 ust. 1 lit. e) ppkt (ii) rozporządzenia nr 40/94 (obecnie – rozporządzenia nr 207/2009) w sprawie wspólnotowego znaku towarowego jest zapobieganie temu, żeby prawo znaków towarowych zmierzało do przyznania jednemu przedsiębiorstwu monopolu na rozwiązania techniczne lub cechy użytkowe danego towaru. Taka sytuacja w ocenie Trybunału miała miejsce w momencie, gdy spółka Seven Towns Ltd posiadała wyłączne prawo do znaku towarowego w postaci kształtu kostki Rubika.

Na podstawie wyroku w sprawie Simba Toys przeciwko EUIPO można stwierdzić, iż na gruncie prawa europejskiego twórca może zasadniczo chronić kształt swojego produktu za pomocą rejestracji unijnego znaku towarowego, jednak rejestracja takiego kształtu na rzecz jednego podmiotu nie może ograniczać swobody oferowania towarów, które charakteryzują się taką samą lub podobną funkcjonalnością, przez innych przedsiębiorców. Pozostawałoby to w jawnej sprzeczności z interesem publicznym chronionym przez powoływane wyżej przepisy rozporządzenia.

______________________________________________________

[1] Rozporządzenie Rady (WE) nr 40/94 z dnia 20 grudnia 1993 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego (Dz.U. UE 1994, L 11, s. 1).

[2] Rozporządzenie Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (Dz. U. UE 2009, L 78, s. 1 z późn. zm.).

[3] Opinia Rzecznika Generalnego Macieja Szpunara z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie C-30/15 P.

[4] Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 listopada w sprawie C-30/15 P Simba Toys GmbH & Co. KG c/a EUIPO.

Branża:

Media&Marketing

Powrót

Komentarze (0)




Dozwolone znaczniki: <b><i><br>